De Vis van Pythagoras

In de klassieke oudheid, al lang voor het begin van onze jaartelling, bestonden er zogenaamde mysteriescholen in Egypte en Griekenland. Die moeten een belangrijk onderdeel van de klassieke cultuur gevormd hebben; niettemin weten we daar betrekkelijk weinig van.
We weten wel dat je in die mysteriescholen een rituele inwijding kon ondergaan. Dat was een opstandingsritueel. Die duurde drie dagen. Op de eerste dag stierf je zogenaamd. Dan verbleef je een paar dagen in afzondering, en daarna stond je op uit de dood. Je was dan opnieuw geboren.
Dat lijkt wel erg veel op het paasverhaal over Jezus, die sterft, drie dagen in de onderwereld verblijft, en dan opstaat uit de dood. Die gelijkenis is zeker niet toevallig. Ik neem aan dat Jezus werkelijk gekruisigd is, maar in het latere verhaal daarover is aan zijn dood de betekenis van het opstandingsritueel uit de mysteriescholen toegekend.

We weten nog iets anders over de mysteriescholen. De ingewijden werden vissen genoemd, of vissers.
De oudste mysterieschool waarvan we iets weten is die van Pythagoras. Hij leefde zo'n 550 jaar voor Christus. Van hem kennen we een belangrijk symbool de zogenaamde 'vis van Pythagoras'. Dit is 'm:

Twee cirkels worden in een heilig huwelijk samengebracht. Dat doe je door een passer ergens op de omtrek van een cirkel te plaatsen en dan een tweede cirkel te trekken door het middelpunt van de eerste. Als zo de ene cirkel het middelpunt van de andere raakt, en ook omgekeerd, als de twee cirkels dus elkaar in hun kern raken, en daarin verenigd zijn, ontstaat de vorm van een vis die in de oudheid bekend stond als de vesica pisces, het teken van de vis.
Een andere symbolische betekenis zit in de verhouding van de lengte tot de hoogte van de vis. Die verhouding is als 1 staat tot de vierkantswortel van 3. Archimedes noemde dat in de derde eeuw vC. 'de maat van de vis'. Die verhouding is niet tot een geheel getal te herleiden, is dus onbepaalbaar en daarom het symbool van het mystieke geheim dat niet rationeel te bevatten is, maar wel te ervaren.

Het teken van de vis was in de oudheid het symbool voor de ingewijden in een mysterieschool.
Het teken van de vis wordt tegenwoordig echter algemeen gezien als het symbool van het christendom, maar het vindt dus zijn historische oorsprong in de symboliek uit de mysterieschool van Pythagoras.
Soms zie je achter op een auto het teken van de vis. Daarmee laat de bezitter weten dat hij een christen is. Die moest een weten dat het van oorsprong een' heidens' symbool is!

En zo kwamen de 'vissers' het christendom binnen:
"Toen Jezus langs het Meer van Galilea liep, zag hij Simon en Andreas, de broer van Simon, die hun netten uitwierpen in het meer; het waren vissers. Jezus zei tegen hen: "Kom, volg mij! Ik zal van jullie vissers van mensen maken. (Marcus 1)"
Het is bepaald niet geloofwaardig dat Jezus echte, en dus volkomen ongeletterde vissers die niet eens konden lezen en schrijven, tot volgelingen koos en dat die later zijn leer zouden hebben voortgezet. Veel geloofwaardiger is dat hij pythagorese 'vissers' aansprak, of ingewijden in een andere mysterieschool. En dat werpt een heel andere licht op de historische betekenis van Jezus, maar ook op de wonderen van Jezus die doden weer tot leven wekt.

En zo werden de vissen binnen het christendom afgebeeld, zie de afbeelding hieronder. De gelijkenis met de vis van Pythagoras is onmiskenbaar.

De 'christelijke' vis op een portaal van een kerk in Larresingle, Frankrijk.

Ook op een andere manier is de vis tot symbool van het christendom geworden. Jezus wordt wel zelf ' de vis' genoemd, de Ichtys. De opeenvolgende letters daarvan zouden dit betekenen: Iesous Christos, Theou Yios, Soter, ofwel 'Jezus Christus, Zoon van God, Verlosser.'

Dit is een pagina van de website http://www.thomasevangelie.info